Kapitein van mijn Geluk

“Jullie hebben de actie gemist!”, zegt Connie met een opgewonden stem. Connie en Pieter varen samen met hun zoontje Hugo op de Rollercoaster. Ze hangen in hun dinghy bij ons langszij. “We hebben net met de Guna’s gejaagd op een hert. Het zwom middenin de ankerbaai met een hond erachteraan. De hond blafte luid en leek in nood. We dachten de hond te gaan redden, maar dat liep anders…”

Sinds twee dagen liggen we voor anker in Puerto Escosés in San Blas, Panama. San Blas, oftewel Guna Yala, is het land van de Guna stam. De Guna indianen zijn de oorspronkelijke bewoners van Panama maar werden tijdens de Spaanse overheersing verdreven tot een kleine kuststrook van het vasteland en de eilanden in de Caribische Zee. Na de Guna-revolutie in 1925 kregen de Guna’s zelfbeschikkingsrecht. Ze leven nog altijd op zeer traditionele wijze van de visvangst en het verbouwen van kokosnoten en bananen. Wonen doen ze in hutten veelal gebouwd van natuurlijke materialen en ze verplaatsen zich louter per kano. 

In deze baai is een kleine settlement, bestaande uit enkele hutten op palen in het water, waar mannen drie tot vijf dagen verblijven om te vissen en het land te bewerken. Met de vangst en oogst gaan ze vervolgens terug naar hun familie in een nabij gelegen dorp. 

Het is hier adembenemend mooi, rauw en ongerept. We liggen voor anker omgeven door niets dan bergen en jungle. Langs de kust liggen smalle stroken strand begroeid met palmbomen en, helaas, bezaaid met aangespoeld plastic afval. Toch overheerst de idylle. Dieper in de baai gaat de begroeiing over in mangrovebossen. ‘S ochtends worden we wakker met het gebrul van apen en het melodieuze gezang en schelle gekrijs van vogels waarvan we de naam niet kennen. En als de wolken ‘s middags over de bergen de baai binnendrijven, ontstaat een schilderachtig decor met Le Tournesol en Rollercoaster als eenzame bezoekers van het prachtige schouwspel. 

Het anker zat nog niet in de grond of de eerste Guna, Lucindo, hing met zijn kano langszij. Hij kwam het ankergeld innen van 10 dollar. We maakten een praatje in gebrekkig Spaans. Voor de vertaling van het woord ‘cocodrillo’ hadden we geen Google translate nodig. De krokodillen die hier twee tot drie meter lang kunnen worden, houden zich vooral op in de mangrove. Op de strandjes zijn we veilig, maar we moeten de kinderen goed in de gaten houden, zo benadrukte de Guna meermaals. Doen we! 

Gisteren ontdekten we in onze dinghy’s de baai samen met de crew van de Rollercoaster. We bezochten ook de settlement. Lucindo nodigde ons uit in zijn hut, een houten huis op palen met een dak van bladeren. De palen waren aan elkaar gebonden met touw, geheel gebouwd zonder schroeven of spijkers. Dat zou natuurlijk ook gewoon wegroesten in deze omstandigheden. De hut is open aan alle zijden behalve waar de ‘cocina’ is. Op het vuur lag de vangst van de dag te roken. We namen een kijkje en maakten een praatje. Ze leven er met drie mannen, het zijn vrienden en geen familie, zo begrepen we. In de ochtend en namiddag vissen ze. Ze komen van een eiland een stukje hier vandaan op twee uur varen afstand. Ze hebben een buitenboordmotor achter hun kano en we begrijpen dat ze alledrie vijf dollar inleggen voor benzine voor de roundtrip. Lucindo nodigde ons uit voor een lunch de dag erna. En dat is vanmiddag.

“We dachten dus dat we de hond moesten redden”, vertelt Connie nog steeds opgetogen. Ze vervolgt: “De Guna’s hielden het hert met de hond in de achtervolging peddelend niet bij in hun kano dus we sprongen in onze dinghy. We raceten naar de kano en een Guna sprong bij ons in de dinghy. Met een stok. We scheurden naar het hert en de hond die inmiddels op achterstand lag. In plaats van de hond uit het water te plukken, wees de Guna vervolgens naar het hert. Toen viel het kwartje.” Pieter en Connie waren in een jachtscène beland die in Pocahontas niet zou misstaan. Met één klap op zijn kop, kwam er een eind aan het leven van het hert. En in een wip lag het dode dier in de dinghy…

Twee uur later zitten we aan een Guna-lunch van gerookte vis met geroosterde groene banaan. Als wederdienst heb ik een vers gebakken brood meegenomen en een pak koude ice-tea. Connie heeft echte Hollandse pepernoten gebakken. Die vinden gretig aftrek! Ook wisselen we bananen uit voor rijst en zout. 

In een kringetje zitten we op de vloerplanken en krijgen allemaal een bordje aangereikt. Ik pulk het vlees los van de vis en neem de setting in me op. Het regent inmiddels aardig door en de wind trekt aan. Deze mannen verblijven hier zonder beschutting, behalve dan het dak van palmbladeren dat verrassend waterdicht is. Ze slapen in hangmatten, wssen doen ze in een zoetwaterbron aan land. Daar halen ze ook hun drinkwater vandaan. Ik vraag me af of ze een arm of juist rijk leven lijden. De gastvrijheid is ondanks de, naar onze maatstaven, beperkte middelen bijzonder groot. Ik schrik op uit mijn gedachten van het gebrom van een motor en opgewonden gepraat. Een kano komt langszij van waaruit Lucindo prompt een homp vlees in zijn handen gedrukt krijgt: een stuk ribben met reerug eraan. Als dank voor de geslaagde jacht mag Connie het stuk meenemen. Krijgen we toch nog wild met Kerst dit jaar 😉. 

We hebben al zoveel meegemaakt dat ik bijna zou vergeten dat we pas vijf dagen in Panama zijn. We hadden een fantastische overtocht met rustig weer en toch voldoende wind om grotendeels te zeilen. De zeegang was laag waardoor de jongens lekker konden Legoën en spelen op het achterdek. Leon en ik gingen feilloos over in de ‘oversteekmodus’ die wordt bepaald door wachthouden en taken als koken, afwassen en tochtplanning. We deden geen school met de kinderen. Ze hadden daarentegen iets meer schermtijd dan wanneer we aan land zijn, maar vermaakten zich daarnaast ook prima met hun spel. Het leven vereenvoudigde zich tot het hier en nu. Samen op de paar vierkante meter van Le Tournesol, opgeslokt in onze bubble.

Bij de aanloop naar Puerto Obaldía, Panama, werden we op spettende wijze verwelkomd door dolfijnen. Ze speelden voor de boeg en de jongens konden hun geluk niet op. “Echte dolfijnen, deze zijn niet getemd”, riepen ze verrukt. En zo kwam een eind aan de oversteek van twee etmalen. Het was eigenlijk veel te kort, beseften we. We kijken stiekem uit naar langere oversteken. 

Puerto Escosés laat ons ondertussen nog niet los. We willen de mangrove nog gaan ontdekken met de dinghy en krijgen geen genoeg van de allesomvattende stilte. ‘S avonds turen we vanaf het voordek met zijn vieren naar de sterren die schitterend afsteken tegen een pikzwarte hemel, onvervuild door kunstmatig licht. Dit zijn de plekjes die we zoeken deze reis. We jagen onze dromen na, op jacht naar bijzondere momenten.